Uzanse i zwyczaje handlowe

Zwyczaje handlowe ? tradycyjny sposób postępowania stron kontraktu przy zawieraniu i wykonywaniu umów handlowych.

Z uzansem handlowym mamy do czynienia wówczas, gdy zwyczaj handlowy zostanie zarejestrowany i ogłoszony przez określoną organizację międzynarodową.

Zwyczaje i uzanse nie mogą być sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a także muszą być jasno określone oraz powszechnie znane.

Zawsze będą względnie obowiązujące i stanowią tylko uzupełnienie obowiązujących norm prawnych, które najczęściej zmieniają się w transporcie lądowym.

Podział zwyczajów i uzansów handlowych

• Branżowe: stosujemy je w gałęziach transportu lub w handlu określonymi towarami,
• Lokalne: odnoszą się do danego terytorium np. portów morskich czy centralnych portów komunikacyjnych integrujących transport lotniczy, kolejowy i drogowy,
• Powszechne: stosujemy je na całym świecie.

Często dąży się do ustalenia jednolitych, powszechnie obowiązujących na całym świecie wykładni i przeprowadza się kodyfikację zwyczajów i uzansów handlowych.

Do najważniejszych należą:

• Incoterms 2000,
• Combiterms 2000,
• Amerykańskie Znowelizowane Definicje Handlu Zagranicznego,
• Reguły Hasko-Visbijskie,
• Hamburskie,
• Yorku-Antwerpii,
• Jednolite Zwyczaje i Praktyka Dotyczące Akredytyw dokumentowych,
• Jednolite Zwyczaje i Praktyka Dotyczące Inkasa Dokumentów Handlowych,
• Uzanse dotyczące terminów dostaw oraz Zwyczaje i uzanse dotyczące przewozu,
• Zwyczaje i uzanse dotyczące ilości towarów.

Zwyczaje i uzanse dotyczące ilości towarów:

Ilość towaru jest jednym z podstawowych elementów kontraktu.

Jest wyrażana w różnych miarach wagi i objętości, a także w miarach przestrzennych i sztukach.

W handlu kupcy posługują się m.in. systemem metrycznym oraz anglosaskim.

W kontraktach dotyczących handlu towarami masowymi, ilość towaru jest określona tylko w przybliżeniu.

Nawet przy ścisłym określeniu ilości towarów, przewiduje się dostawę z nadwyżką lub jego niedoborem.

Dopuszczalne odchylenia ilościowe określane są przez słowa „około” lub „circa” (about).

Znaczenie tego terminu jest określone w kontrakcie jeśli inne zwyczaje lub uzanse handlowe nie określają tego w sposób ogólnie przyjęty.

W przypadku handlu maszynami, urządzeniami oraz dobrami konsumpcyjnymi, nie przewiduje się odchyleń ilościowych, chyba że zostało to przewidziane w kontrakcie.

Pewne zwyczaje stosowane są w handlu w odniesieniu do niektórych rodzajów opustów od ceny, w szczególności bonifikat (refakcji).

Sprzedawca przyznaje bonifikaty z tytułu różnic ilościowych w towarze nie wyrównywanych w naturze, z tytułu braków i odchyleń jakościowych przekraczające dopuszczalne normy oraz z tytułu zmian stanu towaru i ubytków naturalnych.

Bonifikaty przyznawane z tytułu ubytków naturalnych lub zmian stanu towarów:

• calo lub decalo – (bonifikata z tytułu wysychania lub kruszenia się towaru)
• fusti – (bonifikata z tytułu zanieczyszczeń towaru obcymi ciałami)
• leakage – (bonifikata z tytułu wycieku płynu przez opakowanie)
• decort – (bonifikata za gorszy gatunek; w przypadku tekstyliów – brak pełnej miary w sztuce materiału)
• besemschon – (bonifikata z tytułu ubytków związanych z przyleganiem lepkiego towaru do opakowania)